ਯੂਟਿਊਬ (You-Tube) ਐਮਟੀਵੀ (MTV) ਦੇ ਰਾਹ ਤੇ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਸਮੱਸਿਆ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨਾਂ, ਸੇਲਆਉਟਸ ਅਤੇ ਗ੍ਰਿਫਟਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਆਪਣੇ ਕਬਜ਼ੇ ਵਿੱਚ ਲੈ ਲਿਆ ਹੈ । ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪੁੱਛੋ:
- ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਨਾਂਹ ਕਹਾਂ ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਯੂਟਿਊਬ ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ ਵਿਗਿਆਪਨ ਕਿਉਂ ਮਿਲਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ?
- ਮੈਂ ਵੀਡੀਓ ਨੂੰ ਨਾਪਸੰਦ (dislike) ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਦੇਖ ਸਕਦਾ?
- ਮੈਨੂੰ 4K ਵਿੱਚ ਵੀਡੀਓ ਦੇਖਣ ਲਈ ਪੈਸੇ (ਭੁਗਤਾਨ) ਕਿਉਂ ਦੇਣੇ ਪੈਂਦੇ ਹਨ?
ਹੁਣ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਗਾਓ ਕੀ ਮੁਫ਼ਤ ਵਾਲੀ ਯੂਟਿਊਬ ਤੁਹਾਡੇ ਵੀਡੀਓ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਚੁੱਪਚਾਪ 2 ਦੀ ਬਜਾਏ 5 ਵਿਗਿਆਪਨਾਂ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ [1]| ਕਿਉਂ?
“ਸਾਲ 2044 ਵਿਚ ਸਾਨੂੰ 40 ਇਸ਼ਤਿਹਾਰਾਂ ਦਾ ਇੰਤਜ਼ਾਰ ਕਰਨਾ ਪਏਗਾ ਤਾਂ ਜੋ ਅਸੀਂ 5-ਸੈਕਿੰਡ ਦੀ ਵੀਡੀਓ ਦੇਖ ਸਕੀਏ” [2]. ਯੂਟਿਊਬ ਦਾ ਹਾਲ ਮਾੜਾ ਹੋ ਰਿਹਾ/ਗਿਆ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਡਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕੀਤੇ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰਬਾਜ਼ੀ ਬੰਦ ਨਾ ਹੋ ਜਾਵੇ | ਇਹ ਕਲਿੱਕਬਾਏਟ (clickbait – ਸਮੱਗਰੀ ਜਿਸਦਾ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼/ਕਾਰਣ ਧਿਆਨ ਖਿੱਚਣਾ ਅਤੇ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਖਾਸ ਵੈਬ ਪੇਜ ਜਾ ਲਿੰਕ ‘ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰਨ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ), ਘੱਟ-ਗੁਣ ਵਾਲੀ ਸਮੱਗਰੀ (low-quality-contents), ਸੈਂਸਰਸ਼ਿਪ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਵਾਭਕਾਰੀ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਹੁਣ ਕੋਈ ਵੀ ਅਜਿਹੀ ਜਗ੍ਹਾ ਨਹੀਂ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਕਲਾਕਾਰ ਰੋਜ਼ੀ-ਰੋਟੀ ਕਮਾ ਸਕਦੇ ਹੋਣ | ਅਸੀਂ ਸਿਰਜਣਾਤਮਕ (creative) ਆਜ਼ਾਦੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਜੋ ਸਾਡੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਦਿਖਾਏਗਾ ਦੀ ਖੋਜ ਵਿੱਚ ਆਏ ਸਾ | ਅਤੇ ਇਸਨੇ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਅਜਿਹਾ ਕੀਤਾ ਵੀ, ਪਰ ਹੁਣ ਯੂ-ਟਿਊਬ ਅਤੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਵਿਚ ਕੁਝ ਜਾਂਦਾ ਫਰਕ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਕੁਝ ਕੁ ਗਤਿਵਿਧਿਆਂ ਛੱਡ ਕੇ| ਪਰ Netflix ਤੋਂ Blockbuster ਵਾਂਗ, ਸਾਨੂੰ ਇੱਕ ਬਿਹਤਰ ਹਲ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਇਹ ਹੋਰ ਪਲੇਟਫਾਰਮਾਂ ‘ਤੇ ਜਾਣ ਦਾ ਸਮਾਂ ਹੈ| ਪੰਜ ਪਲੈਟਫਾਰਮ ਹਨ ਜੋ ਕਿ YouTube ਨੂੰ ਮਾਤ ਪਾ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਲੋਕ ਵੀ ਆਪਣਾ ਸੁਆਦ ਬਦਲ ਰਹੇ ਹਨ| You-Tube ਨੂੰ ਮੁਕਾਬਲੇ ਲਈ ਲਲਕਾਰ ਪੈ ਰਹੀ ਹੈ | ਆਓ ਇਹਨਾਂ ਪੰਜਾ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹਾ |
ਟਵਿੱਟਰ
“ਯੂਟਿਊਬ ਵਰਗੇ ਵੀਡੀਓ ਨਾਲ ਕਮਾਈ ਵੰਡਣੀ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਫਾਇਦਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਸੀਂ ਸ਼ਾਬਦਿਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਵੀਡੀਓ ਸਿਰਜਣਹਾਰਾਂ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਵਿਗਿਆਪਨ ਆਮਦਨੀ ਦਾ 100% ($1m ਤੱਕ ) ਦੇ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ਅਤੇ ਫਿਰ ਵੰਡ ਸਕਦੇ ਹਾਂ।”
– ਟਵਿੱਟਰ ਦੇ ਮਾਲਿਕ, ਐਲੋਨ ਮਸਕ ਨੇ ਆਪਣੇ ਟਵਿੱਟਰ ਅਕਾਊਂਟ ਚੋ ਸਾਂਝੀ ਕੀਤੀ ਇਕ ਪੋਸਟ | ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਚੀਜ਼ਾਂ ਉੱਚੇ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ | ਕੀ ਐਲੋਨ ਮਸਕ, ਜੈਕ ਡੋਰਸੀ, ਲੈਰੀ ਐਲੀਸਨ ਅਤੇ ਸੈਮ ਬੈਂਕਮੈਨ-ਫ੍ਰਾਈਡ ਵਰਗੇ ਸੀਈਓ (CEO) ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਬੋਰਡ ਦੇ ਬੰਦ ਕਮਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਕਿਸਮਤ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕਰਦੇ ਹਨ? ਨਹੀਂ | ਉਹ ਇਸ ਨੂੰ ਗਰੁੱਪ ਚੈਟ (ਸਮੂਹਿਕ ਸੁਨੇਹੇ) ‘ਤੇ ਕਰਦੇ ਹਨ | ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਅਜੇ ਤੱਕ ਇਹਨਾਂ ਸੁਨੇਹਿਆਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪੜ੍ਹਿਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਸਮੇਂ ਤਕਨੀਕ ਵਿੱਚ ਹੋ ਰਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਚੀਜ਼ ਨੂੰ ਗੁਆ ਰਹੇ ਹੋ [3]। ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਇਹ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੇ ਪੈਸੇ ਅਤੇ ਨਵੇਂ ਪੈਸੇ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਯੁੱਧ ਹੈ ਅਤੇ ਟਵਿੱਟਰ ਇੱਕ ਐਸਾ ਹਥਿਆਰ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਵਰਤ ਕੇ ਟਵਿੱਟਰ ਦਾ ਮਲਿਕ ਐਲੋਨ ਮੁਸਕ ਇਸ਼ (ਟਵਿੱਟਰ) ਨੂੰ YouTube ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਮੁਕਾਬਲਾ ਚ ਖੜਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਉਸਨੇ ਕੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਈ ਹੈ |
ਟਵਿੱਟਰ ਵੀਡੀਓ: ਐਲੋਨ ਇੱਕ ਸਮਰਪਿਤ ਸਮੱਗਰੀ ਸਿਰਜਣਾ ਟੀਮ (dedicated-content-creation-team) ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਟਵਿੱਟਰ ‘ਤੇ ਵੀਡਿਓਜ਼ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਰੇ | ਅਤੇ ਉਹ ਇਹਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵਿਗਿਆਪਨ ਦਾ You-tube ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਵਿਗਿਆਪਨ ਆਮਦਨ ਦੇਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਪਾਰਦਰਸ਼ਤਾ ਟੀਮ: ਉਹ ਇਹਨਾਂ ਸਿਰਜਣਹਾਰਾਂ ਲਈ ਐਲਗੋਰਿਦਮ (ਕਿਵੇਂ ਕਿਸੇ ਵੀਡਿਓਜ਼ ਤੋਂ ਵੱਧ ਆਮਦਨ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ) ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਸਮਝਣਯੋਗ ਅਤੇ ਨਿਰਪੱਖ ਬਣਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਐਲੋਨ ਮਿਸਟਰ ਬੀਸਟ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਮਰਪਿਤ ਟਵਿੱਟਰ ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਵਜੋਂ ਭਰਤੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਵੀ ਹਨ।
ਬਲਾਕਚੈਨ ਟਵਿੱਟਰ: ਤੁਹਾਨੂੰ ਟਵਿੱਟਰ ‘ਤੇ ਇੱਕ ਸੰਦੇਸ਼ ਪੋਸਟ ਕਰਨ ਲਈ ਥੋੜ੍ਹੇ ਜਿਹੇ ਕ੍ਰਿਪਟੋ (ਡਿਜਿਟਲ ਕਰੰਸੀ) ਦਾ ਭੁਗਤਾਨ ਕਰਨਾ ਪਏਗਾ ਜੋ ਸਪੈਮ (ਅਣਚਾਹੇ) ਸੁਨੇਹੇ ਅਤੇ ਬੋਟਸ (ਕੰਪਿਊਟਰ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਜੋ ਇੱਕ ਏਜੰਟ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ | ਮਨੁੱਖੀ ਗਤੀਵਿਧੀ ਦੀ ਨਕਲ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕੁਝ ਕਾਰਜਾਂ ਨੂੰ ਸਵੈਚਲਿਤ (ਆਟੋਮੈਟਿਕ) ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤਾ ਜੋ ਉਹ ਕੰਮ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਖਾਸ ਹਦਾਇਤਾਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਚੱਲ ਸਕਣ) ਦੀ ਵੱਡੀ ਬਹੁਗਿਣਤੀ ਨੂੰ ਕੱਟ ਦੇਵੇਗਾ। ਉਹ ਇੱਕ ਬਲਾਕਚੈਨ ਡੇਟਾਬੇਸ ਵੀ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ।
DMs ਲਈ ਭੁਗਤਾਨ ਕਰੋ: ਤੁਸੀਂ DM (direct message) ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋਵੋਗੇ ਜਿਸਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ .01 ਇੱਕ DM (500,000 ਪਸੰਦੀ ਦੇ ਲੋਕ = $5,000) ਇਸ ਲਈ ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਕਿਸੇ ਪੋਡਕਾਸਟ ਜਾਂ ਨਵੀਂ ਕਿਤਾਬ ਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਕਿਸੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਸੁਨੇਹਾ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਜੋ ਕਿ ਯੂ-ਟੁਊਬ ਵਿੱਚ ਸੰਬਵ ਨਹੀਂ ਹੈ |
ਭਾਰੀ ਛਾਂਟੀ: ਐਲੋਨ ਟਵਿੱਟਰ ‘ਤੇ ਸਟਾਫ ਨੂੰ 8,000 ਤੋਂ 3,000 ਤੱਕ ਘਟਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਐਲੋਨ (ਟਵਿੱਟਰ ਦੇ ਮਾਲਕ) ਕੋਲ ਸਪੱਸ਼ਟ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕੁਝ ਰਚਨਾਤਮਕ ਵਿਚਾਰ ਹਨ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਟਵਿੱਟਰ ਨੂੰ ਵੀਡੀਓ ਸਿਰਜਣਹਾਰਾਂ ਲਈ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਬਣਾਉਣਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਵੀ ਕਦੇ YouTube ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਨ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤਾਂ ਉਹ ਇਹ ਹੈ।
ਟਿਕ-ਕੋਕ (TikTok)
TikTok ਤੁਹਾਡੇ ਬੱਚੇ ਦੇ ਦਿਮਾਗ ਨੂੰ ਇੱਕ ਜਾਪਾਨੀ ਐਨੀਮੇ (ਕਾਮਿਕ ਕਿਤਾਬ) ਵਿੱਚ ਹਿਕੀਕੋਮੋਰੀ (ਗੰਭੀਰ ਸਮਾਜਿਕ ਬਾਈਕਾਟ ਦਾ ਇੱਕ ਰੂਪ) ਵਾਂਗ ਸਾੜ ਰਿਹਾ ਹੈ [4], ਪਰ ਮੈਂ ਇਹ ਵੀ ਇਹ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਦਾ ਭਵਿੱਖ ਹੈ। ਅਤੇ ਇਹ ਇਸ ਲਈ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ TikTok ਨੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਸਮਗਰੀ (contents) ਵੱਲ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਤਬਦੀਲੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ, TikTok ਸਾਰੇ ਛੋਟੇ, ਵਾਈਨ (Vine) ਵਰਗੇ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਸਨ ਜੋ ਕਿ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਚਲਦਿਆ ਸਨ। ਪਰ ਹੁਣ TikTok 10 ਮਿੰਟਾਂ ਤੱਕ ਦੇ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਦੇ ਨਾਲ ਥੋੜ੍ਹਾ ਹੋਰ ਵਿਦਿਅਕ ਕਿਨਾਰਾ ਹਾਸਲ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ [5]| TikTok ‘ਤੇ ਕੁਝ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਹੁਣ ਕੁਕਿੰਗ ਟਿਊਟੋਰਿਅਲ (ਰੋਟੀ ਬਣਾਓਣ ਵਾਲਿਆਂ), ਵਿਦਿਅਕ, ਮੇਕਅਪ ਟਿਪਸ, ਅਤੇ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਸਲਾਹ ਹਨ। ਭਾਵੇਂ ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਅਜੇ ਇੱਕ ਫੋਨ ‘ਤੇ ਸ਼ੂਟ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਪਰ ਇਹ ਬਹੁਤ ਆਮਦਨ ਦੇਂਦੇ ਹਨ | ਚੀਨੀ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਅਤੇ ਸੈਂਸਰਸ਼ਿਪ ਤੁਹਾਡੀ ਮਦਦ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ | ਪਰ ਉਹ ਯੂਟਿਊਬ ਦੀ ਨੱਕ ਹੇਠੋਂ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਤੇ ਸਿਰਜਣਹਾਰਾਂ ਨੂੰ ਚੋਰੀ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।
ਰੰਬਲ (Rumble)
“ਹਰ ਕਿਸੇ ਕੋਲ ਲਾਂਬੋ ਜਾਂ ਫੇਰਾਰੀ ਕਾਰ ਹੈ, ਕਿਉਂ ਕਿ ਇਹ ਆਸਾਨ ਹੈ“ — ਐਂਡਰਿਊ ਟੇਟ (Andrew-Tate)
ਜਦੋਂ YouTube ਨੇ ਐਂਡਰਿਊ ਟੇਟ ‘ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾਈ ਸੀ, ਤਾਂ ਦੂਸਰੇ ਪਲੇਟਫਾਰਮਾਂ ਦੇ ਸਮੱਗਰੀ ਸਿਰਜਣਹਾਰਾਂ (Content Creators) ਅਤੇ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਦਰਵਾਜੇ ਖੋਲ੍ਹ ਦਿੱਤੇ। ਇੱਥੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਆਮਦਨ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਪਰ ਹੁਣ ਤੱਕ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਸਫਲ ਰੰਬਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਰੰਬਲ ਇੱਕ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਵੀਡੀਓ-ਸ਼ੇਅਰਿੰਗ ਵੈਬਸਾਈਟ ਹੈ ਜੋ ਰੂੜੀਵਾਦੀ ਸਮੱਗਰੀ ਸਿਰਜਣਹਾਰਾਂ (Conservative Content Creators) ਲਈ ਹੈ। ਸਟੀਵਨ ਕ੍ਰਾਡਰ ( ਮਸ਼ਹੂਰ ਅਮਰੀਕੀ-ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਰੂੜੀਵਾਦੀ ਸਿਆਸੀ ਟਿੱਪਣੀਕਾਰ), ਰਸਲ ਬ੍ਰਾਂਡ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਕਾਮੇਡੀਅਨ), ਡੈਨ ਬੋਂਗਿਨੋ (ਅਮਰੀਕੀ ਰੂੜੀਵਾਦੀ ਸਿਆਸੀ ਟਿੱਪਣੀਕਾਰ, ਰੇਡੀਓ ਸ਼ੋਅ ਹੋਸਟ, ਅਤੇ ਲੇਖਕ), ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ ਦੂਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣਾ ਅਖਬਾਰ ‘ਨਿਊਯਾਰਕ ਪੋਸਟ’ (New-York-Post), ਵੀ ਓਥੇ ਹੈ। ਵੀਡੀਓ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਮੀਡੀਆ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ | ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਇੱਕ ਤਰਕਸ਼ੀਲ ਚਿੰਤਕ ਹੋ ਜੋ ਇੱਕ ਪੂਰੀ ਤਸਵੀਰ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਤੁਹਾਡਾ ਖੱਬੇ-ਪੱਖੀ ਪਲੇਟਫਾਰਮ (YouTube, NYT-ਨਿਊਯਾਰਕ ਟਾਈਮਜ਼ ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਅਖਬਾਰ ਹੈ[ ਸੱਜੇ-ਪੱਖੀ (Rumble, WSJ-ਵਾਲ ਸਟਰੀਟ ਜਰਨਲ ਨੂੰ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਵਿੱਤੀ ਅਖਬਾਰ ਵਜੋਂ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸੈਂਟਰਿਸਟ (ਮੀਡੀਅਮ, ਸਬ-ਸਟੈਕ) ਹੋਵੇਗਾ]
ਲਬਰੀ/ਓਡੀਸੀ (LBRY/Odysee)
ਓਡੀਸੀ ‘ਤੇ ਚੰਗੀ ਸਮੱਗਰੀ (contents) ਵੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਦੀ ਹੈ| LBRY ਡਿਜੀਟਲ ਸਮੱਗਰੀ ਨੂੰ ਸਟੋਰ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸਾਂਝਾ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਓਪਨ-ਸੋਰਸ ਪ੍ਰੋਟੋਕੋਲ ਹੈ। ਇਹ YouTube ਅਤੇ BitTorrent ( ਇੱਕ ਸੰਚਾਰ ਪ੍ਰੋਟੋਕੋਲ ਜੋ ਡਾਟਾ ਅਤੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਫਾਈਲਾਂ ਨੂੰ ਇੰਟਰਨੈਟ ਤੇ ਵੰਡਣ ਦੇ ਯੋਗ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ) ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਕਰਾਸ ਵਰਗਾ ਹੈ | Odysse ਵੀ YouTube ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਦਿਨਾਂ ਵਾਂਗ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦਾ ਹੈ | ਇੱਥੇ ਕਮਿਊਨਿਟੀ, ਅਪਵੋਟਸ ਅਤੇ ਡਾਊਨਵੋਟਸ, ਅਤੇ ਸਮੱਗਰੀ ਦਾ ਮਿਸ਼ਰਣ ਹੈ ਜੋ ਤੁਹਾਨੂੰ ਹੋਰ ਕਿਤੇ ਨਹੀਂ ਮਿਲੇਗਾ। ਇੱਕ ਨੁਕਸਾਨ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਯੂਟਿਊਬ ਜਿੰਨਾ user-friendly ਨਹੀਂ ਹੈ (ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਕ੍ਰਿਪਟੋ ਹੱਲ ਅਕਸਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ)। ਪਰ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸਮਰੱਥਾ ਹੈ |
ਅੱਜ YouTube ਕੋਲ ਜੋ ਵੀ ਹੈ ਉਸਨੂੰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਓਹਨਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਬਹੁਤ ਪੈਸੇ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਕੀਤਾ। ਅਤੇ ਉਹ ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਵੀ ਸਨ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ Google ਦੀ ਮਲਕੀਅਤ ਹਨ | ਜੋ ਕਿ ਬਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਵੀ ਗੁਆ ਸਕਦੇ ਹਨ ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਸਾਡੇ ਡੇਟਾ (data) ਨੂੰ ਚੋਰੀ ਕੀਤਾ ਹੈ | ਯੂਟਿਊਬ ਇੱਕ ਡਾਟਾਫਾਰਮ ਹੈ। ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਡੇਲੀ ਮੋਸ਼ਨ (Daily-motion) ਅਤੇ ਵਿਮਿਓ (Vimeo) ਵਰਗੀਆਂ ਨੂੰ ਕਦੀ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ | ਹੋਰ ਕੋਈ ਕਦੇ ਵੀ YouTube ਨੂੰ ਪੈਸੇ ਲਈ ਭਜਾ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ |
ਅੰਤਮ ਵਿਚਾਰ
ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਤੱਕ ਯੂਟਿਊਬ ਲਈ ਕੋਈ ਹੋਰ ਬਰਾਬਰ ਦਾ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਪਰ ਲੋਕ ਤਲਾਸ਼ ਜਰੂਰ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਹ ਇਸ ਲਈ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੈ ਕਿ ਕੋਈ ਅਸਫਲ ਨਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ| ਸ਼ੈਡੋ ਪਾਬੰਦੀਆਂ (ਕਿਸੇ ਔਨਲਾਈਨ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਦੇ ਕੁਝ ਖੇਤਰਾਂ ਤੋਂ ਉਪਭੋਗਤਾ ਦੀ ਸਮਗਰੀ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਰੋਕਣਾ ਜਾਂ ਸ਼ੱਕੀ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਬਲੌਕ ਕਰਨ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਹੈ ਇਹ ਪਾਬੰਦੀ ਉਪਭੋਗਤਾ ਨੂੰ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਸਪੱਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ | ਇੱਕ ਐਸਾ ਸਿਸਟਮ ਜੋ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹਸਤੀਆਂ ਅਤੇ ਸਥਾਪਿਤ ਬ੍ਰਾਂਡਾਂ ਨੂੰ ਲਾਭ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ ਜੋ ਜ਼ਿਆਦਾ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਘੁਸਪੈਠ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ | ਵਿਰੋਧੀ-ਮੁਕਾਬਲਾ ਵਿਗਿਆਪਨ ਸ਼ੇਅਰ ਅਭਿਆਸ, ਸੈਂਸਰਸ਼ਿਪ (ਸ਼ਬਦਾਂ, ਚਿੱਤਰਾਂ ਜਾਂ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦਾ ਦਮਨ/ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਜੋ ਅਪਮਾਨਜਨਕ ਹੈ) ਜੋ ਖੱਬੇ ਅਤੇ ਸੱਜੇ ਨੂੰ ਬਰਾਬਰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਨ ਲੱਗੀ ਹੈ [6]| ਇੱਕ ਕਹਾਵਤ ਹੈ:
“ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਲਾਈਨ ਵਿੱਚ ਖੜੇ ਹੋ ਕੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਲਈ ਤਿਆਰ ਨਹੀਂ ਹੋ, ਤਾਂ ਇੱਥੇ ਹਜਾਰਾ ਹੋਰ ਲੋਕ ਤਿਆਰ ਖੜ੍ਹੇ ਹਨ”
YouTube ਦੀ ਸਰਦਾਰੀ ਟੁੱਟਣ ਵਾਲੀ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ। ਗੂਗਲ ਵਾਂਗ, ਯੂਟਿਊਬ ਇੱਕ ਕਿਰਿਆ ਹੈ ਜੋ ਹਰ ਕੋਈ ਵਰਤਦਾ ਹੈ | ਆਪਾ ਆਮ ਹੀ ਸੁਣਦੇ ਤੇ ਬੋਲਦੇ ਵੀ ਆ “YouTube ਕਰਲੋ ਇਹਨੂੰ (just-youtube-it)” ਪਰ YouTube ਕੁੱਝ ਗੱਲਤ ਜਾ ਮਾੜੀਆ ਨੀਤੀਆਂ ਕਰਕੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪੈਰਾਂ ਵਿੱਚ ਗੋਲੀ ਮਾਰ ਰਿਹਾ ਹੈ | ਇਹ ਉਹਨਾਂ ਉਪਭੋਗਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵਾਂਝੇ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਬਣਾਇਆ ਹੈ ਜੋ ਇਹ ਅੱਜ ਹੈ। ਦੇਖਦੇ ਆ ਕਿ ਇਹ ਮੁਕਾਬਲਾ YouTube ਨੂੰ ਸੁਧਾਰੇਗਾ, ਜਾ ਇਸਨੂੰ ਮਾਰ ਦੇਵੇਗਾ। ਬਾਕੀ ਜਿੰਨੀ ਜਲਦੀ ਇਹਦਾ ਕੋਈ ਹੱਲ ਲੱਭੇ ਓਹਨਾ ਹੀ ਵਧੀਆ ਹੈ।
ਹਵਾਲਾ
[1] L. D. Q. Wong. (2022, Sep. 12). “YouTube Free is Silently Testing 5 Ads, instead of 2, Before Your Video Starts”. Gizmochina. [Online]. Available: https://www.gizmochina.com/2022/09/13/youtube-free-silently-testing-5-ads-before-your-video-starts/. [Accessed: Oct. 16, 2022].
[2] “YouTube Free is Silently Testing 5 Ads, instead of 2, Before Your Video Starts”. Reddit. [Online]. Available: https://www.reddit.com/r/technology/comments/xeofx8/youtube_free_is_silently_testing_5_ads_instead_of/. [Accessed: Oct. 16, 2022].
[3] “Musk text exhibits twitter vs musk”. S3. [Online]. Available: https://s3.documentcloud.org/documents/23112929/elon-musk-text-exhibits-twitter-v-musk.pdf. [Accessed: Oct. 16, 2022].
[4] I. McCall. (2022, Jul. 1). “TikTok is Slowly Destroying a New Generation It’s digital crack cocaine for kids”. Medium. [Online]. Available: https://medium.com/yardcouch-com/tiktok-is-slowly-destroying-a-new-generation-804cfdfbae03. [Accessed: Oct. 16, 2022].
[5] N. Katz. (2020, Dec. 8). “14 Hilarious Teachers on TikTok”. Weareteachers. [Online]. Available: https://www.weareteachers.com/funniest-teachers-tiktok/. [Accessed: Oct. 16, 2022].
[6] B. Marcetic. (2020, Jun. 15). “YouTube’s Censorship Is a Threat to the Left”. Jacobin. [Online]. Available: https://jacobin.com/2022/06/youtube-google-big-tech-censorship-misinformation-left-wing-media. [Accessed: Oct. 16, 2022].
ਸਾਂਝੀ ਵਿਰਾਸਤ 